Thu nhập không cố định có vay ngân hàng được không?

Không phải tất cả những người làm việc tại Việt Nam đều nhận được mức lương cố định vào cùng một ngày mỗi tháng. Đối với những người làm việc tự do, người bán hàng trực tuyến, tài xế taxi và giao hàng qua ứng dụng, chủ các doanh nghiệp nhỏ và những người làm việc theo dự án, thu nhập có thể dao động đáng kể từ tháng này sang tháng khác.

Do đó, có thể tưởng rằng việc vay vốn ngân hàng với mức thu nhập như vậy là rất khó khăn. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở việc thu nhập có ổn định hay không. Điều quan trọng không kém là người vay có thể xác minh được nguồn thu nhập và chứng minh rằng họ có khả năng trả nợ đều đặn hay không.

Tại sao các tổ chức tín dụng lại chú trọng đến tính ổn định của thu nhập?

Khi xem xét hồ sơ vay, tổ chức tín dụng sẽ đánh giá liệu người vay có thể thực hiện các nghĩa vụ tài chính của mình trong tương lai hay không. Một người có thu nhập cao nhưng không đều đặn có thể được đánh giá hoàn toàn khác so với một người có mức lương thấp hơn nhưng ổn định.

Nếu thu nhập thay đổi theo từng tháng, tốt nhất bạn nên chuẩn bị trước các tài liệu chứng minh nguồn thu nhập thực tế.

Bảng sao kê ngân hàng giúp xác nhận thu nhập

Các freelancer thường nhận thanh toán từ nhiều khách hàng khác nhau. Nếu tiền được chuyển vào cùng một tài khoản ngân hàng một cách đều đặn, bảng sao kê có thể cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về hoạt động tài chính của người đó.

Ví dụ, một freelancer làm thiết kế có thể nhận thanh toán từ 10–15 khách hàng mỗi tháng. Thay vì chỉ đơn giản nói: “Tôi kiếm được khoảng 20 triệu đồng”, họ có thể cung cấp các tài liệu chứng minh thu nhập thực tế nếu tổ chức tín dụng yêu cầu.

Điều này cũng áp dụng cho những người bán hàng trực tuyến. Các khoản chuyển khoản ngân hàng, thanh toán điện tử và các khoản thu khác từ hoạt động kinh doanh giúp tạo nên bức tranh rõ ràng hơn về thu nhập.

Không nên cố gắng tô vẽ tình hình tài chính

Một sai lầm phổ biến là thực hiện các giao dịch giả mạo để tạo ấn tượng về thu nhập cao trong tài khoản ngân hàng.

Điều này sẽ không cải thiện tình hình tài chính và ngược lại, có thể dẫn đến các vấn đề trong quá trình xét duyệt hồ sơ nếu tổ chức tín dụng phát hiện thông tin không chính xác.

Đơn xin vay phải phản ánh tình hình thực tế. Nếu thu nhập trung bình là 15 triệu đồng, nhưng có tháng người đó kiếm được 25 triệu, còn tháng khác chỉ có 10 triệu, thì việc lập kế hoạch trả nợ sẽ hợp lý hơn nếu dựa trên mức thu nhập thận trọng hơn, thay vì lấy tháng có thu nhập cao nhất làm chuẩn.

Điều gì quan trọng hơn tổng doanh thu?

Điều quan trọng hơn là số tiền còn lại sau khi trừ hết các chi phí.

Ví dụ, một người bán hàng trực tuyến có thể thu về 50 triệu đồng mỗi tháng, nhưng lại chi 40 triệu đồng cho việc mua hàng, vận chuyển, quảng cáo và các chi phí khác. Kết quả là số tiền thực sự có thể dùng để trả nợ sẽ ít hơn đáng kể.

Do đó, trước khi làm thủ tục vay vốn khi thu nhập không ổn định, bạn nên tự tính toán:

• Doanh thu trung bình trong 3–6 tháng gần nhất;
• Chi phí cố định hàng tháng;
• Chi phí biến động;
• Các khoản thanh toán hiện tại cho các khoản nợ khác;
• Số tiền còn lại sau khi đã thanh toán tất cả các khoản bắt buộc.

Nếu sau khi trả nợ, người vay vẫn còn một khoản tiền dự phòng cho chi tiêu hàng ngày và các tình huống bất ngờ, kế hoạch tài chính đó sẽ bền vững hơn.

Có nên vay tiền không nếu thu nhập hàng tháng không ổn định?

Không có câu trả lời chung cho tất cả người vay. Điều quan trọng là khoản trả góp hàng tháng phải phù hợp với khả năng tài chính thực tế và dòng tiền của bạn.

Ví dụ, một người làm việc tự do có thể xác định trước phần thu nhập trung bình nào họ sẵn sàng dành để trả nợ. Nếu trong một tháng nào đó thu nhập cao hơn bình thường, số tiền còn lại có thể được để dành làm quỹ dự phòng, thay vì ngay lập tức tăng gánh nặng nợ nần.

Thu nhập không ổn định bản thân nó không có nghĩa là người đó không thể sử dụng các dịch vụ tín dụng. Tuy nhiên, thu nhập càng biến động mạnh thì việc theo dõi chặt chẽ dòng tiền, lưu giữ các tài liệu chứng minh thu nhập và đánh giá thực tế số tiền có thể trả hàng tháng càng trở nên quan trọng.